Gebelikte ultrason kontrollerinin her biri aynı amaçla yapılmaz. Gebeliğin haftasına göre baktığımız yapılar ve elde etmek istediğimiz bilgiler değişir.
İlk Gebelik Ultrasonu Ne Zaman Yapılır?
İlk ultrasonun zamanı kişinin durumuna göre planlanabilir. Çok erken yapılan ultrasonda gebelik henüz görüntülenemeyebilir ve bu durum anne adayında gereksiz kaygıya yol açabilir.
Erken dönemde öncelikle gebelik kesesinin rahim içerisinde olup olmadığına bakarız. Gebelik haftası ilerledikçe embriyo ve kalp aktivitesi değerlendirilebilir.
Son adet tarihine göre hesaplanan gebelik haftası ile ultrason ölçümleri arasında fark bulunması da mümkündür. Özellikle adet döngüsü düzensiz olan kadınlarda yumurtlama beklenenden daha erken veya geç gerçekleşmiş olabilir.
Kanama, belirgin kasık ağrısı veya daha önce dış gebelik öyküsü gibi durumlarda ise ultrason değerlendirmesi daha erken planlanabilir.
11–14. Haftalarda Neye Bakılır?
Gebeliğin 11–14. haftaları bebeğin gelişiminin değerlendirilmesi açısından önemli dönemlerden biridir.
Bu haftalarda bebeğin büyüklüğü ve bazı temel anatomik yapıları incelenebilir. Ense saydamlığı ölçümü de bu dönemde yapılan değerlendirmeler arasındadır.
Kromozomal anomalilere yönelik tarama seçenekleri konuşulurken anne adayının yaşı, gebelik öyküsü ve varsa diğer risk faktörleri dikkate alınır. Gerekli durumlarda farklı prenatal tarama veya tanı yöntemleri hakkında bilgi verilebilir.
Detaylı Ultrason Kaçıncı Haftada Yapılır?
Anne adaylarının “detaylı ultrason” olarak bildiği ayrıntılı fetal anatomik inceleme genellikle gebeliğin ikinci trimesterinde planlanır.
Bu muayenede bebeğin beyin yapıları, yüzü, omurgası, kalbi, karın içi organları, böbrekleri, kolları ve bacakları gibi birçok yapı ayrıntılı şekilde değerlendirilir.
Plasentanın yerleşimi ve amniyon sıvısı da incelemenin önemli parçalarıdır.
Detaylı ultrasonun yapılacağı hafta her gebelikte birebir aynı olmak zorunda değildir. Gebeliğin özelliklerine veya ilk değerlendirmede yeterince görüntülenemeyen yapılara göre tekrar inceleme gerekebilir.
Son Aylarda Ultrasonla Nelere Bakılır?
Gebeliğin ilerleyen haftalarında bebeğin büyüme hızı daha fazla önem kazanır. Baş, karın ve uzun kemik ölçümleri kullanılarak tahmini fetal ağırlık hesaplanabilir.
Bebeğin rahim içerisindeki duruşu, plasentanın konumu ve amniyon sıvısının miktarı da kontrol edilir.
Gerekli görülen gebeliklerde Doppler ultrason ile bebeğe ve plasentaya ait bazı kan akımları değerlendirilebilir. Doppler incelemesinin rutin olarak her kontrolde yapılması gerekmez.
Her Muayenede Ultrason Yapılmalı mı?
Gebelik takibi yalnızca ultrason görüntüsünden oluşmaz. Anne adayının tansiyonu, kilo değişimi, laboratuvar sonuçları, gebeliğe bağlı yakınmaları ve bebeğin gelişimi birlikte değerlendirilir.
Normal seyreden bir gebelikte ihtiyaç duyulan ultrason sıklığı ile çoğul gebelik, hipertansiyon, gebelik şekeri veya gelişme geriliği şüphesi bulunan bir gebelikteki takip aynı olmayacaktır.
Bu yüzden internette görülen “şu haftalarda kesin ultrason yapılmalı” listelerini kişisel bir gebelik takvimi gibi kullanmak yerine, gebeliğin başından itibaren kontrolleri düzenli sürdürmek daha doğru olur. Böylece hangi haftada hangi incelemeye ihtiyaç olduğu gebeliğin kendi seyrine göre planlanabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kişisel tanı ve tedavi için hekim muayenesinin yerini tutmaz.